Realizacja programu: na lekcjach do dyspozycji wychowawcy, pedagogiki,
psychologii, biologii i religii.
Autorzy programu:
Ewa Gutarowska
Renata Sijer
Edyta Szott
Konsultanci: Krystyna Wolska
ks. Dariusz Pater
Wiesław Pabijanek- Prezes Stowarzyszenia Abstynenckiego
"Opoka", instruktor terapii odwykowej
1. Wstęp
Prezentowany program profilaktyczny w szkołach ponadgimnazjalnych jest
rezultatem poszukiwań najbardziej skutecznych metod w walce z patologią
wśród młodzieży.
Zaproponowany program ma na celu uświadomienie młodym ludziom zagrożeń
czyhających na nich w codziennym życiu i skutków z tego wynikających. Jest
wiele wypracowanych programów działań profilaktycznych adresowanych
przede wszystkim do ludzi młodych.
Ogniwem pośrednim są wszystkie osoby, które z racji swojego zawodu bądź
powołania zainteresowane są pracą z młodzieżą. One też powinny dysponować
wiedzą i konkretnymi metodami pracy, dzięki którym mogą wskazać młodym
ludziom drogę stylu życia, rezygnacji ze złych nawyków.
Niemniej jednak z całym przekonaniem polecam ten program wszystkim
osobom pełniącym zawodowo lub społecznie funkcje "przewodników"
młodzieży, a w szczególności zaś nauczycielom i wychowawcom.
Tematyka zajęć programu profilaktycznego dostosowana jest do potrzeb naszej
szkoły. Jednocześnie przyświecał nam cel: "łatwiej zapobiegać niż leczyć".
2. Miejsce programu profilaktycznego w programie nauczania szkoły:
- program profilaktyczny nie stanowi odrębnego przedmiotu, lecz jest
realizowany na lekcjach do dyspozycji wychowawcy, pedagogiki,
psychologii, biologii, religii,
- program realizowany jest przez nauczycieli biologii, religii, pedagoga
szkolnego, wychowawców klas i pielęgniarkę szkolną,
- w szkole na bieżąco tworzone będzie środowisko wspierające program
profilaktyczny,
- podczas realizacji programu prowadzona będzie stała współpraca z
rodzicami( zajęcia warsztatowe dla rodziców),ze społecznością
szkolną, Policją, PCK, Sanepidem,
- pozyskiwanie osób i organizacji wspierających program
profilaktyczny,
- ciągłe podnoszenie kwalifikacji nauczycieli realizujących program.
|
3. Cele programu:
- preferowanie i propagowanie życia bez nałogów,
- przekazanie i utrwalanie zasad zdrowego stylu życia,
- informowanie o różnych rodzajach zagrożeń zdrowia człowieka i
możliwościach ich minimalizowania lub eliminowania,
- rozwijanie zdolności do samokontroli, samoobserwacji i pielęgnacji
zdrowia oraz wspieranie innych ludzi w tych zachowaniach,
- kształtowanie umiejętności różnorodnego rozwiązywania własnych
problemów oraz problemów grup rówieśniczych,
- wyrabianie postaw odpowiedzialności za swoje postępowanie i
umiejętność przewidywania skutków tych zachowań,
- wyrabianie u młodzieży zachowań asertywnych,
- udzielanie konkretnych porad dla osób uzależnionych i tych, którzy
pragną pomóc innym w zerwaniu z nałogiem,
- pomoc w dotarciu do placówek specjalistycznych.
|
4. Metody pracy:
- podające
- problemowe
- aktywizujące np. dyskusja dydaktyczna, gry dydaktyczne, "za i
przeciw"
- postery ( plakaty)
- eksponujące
- film
- wystawa ( ekspozycja)
- praktyczne
ankieta
- programowe
- z użyciem podręcznika
- z użyciem komputera
- z użyciem testu zaprogramowanego
|
5. Zakres treści:
Rozdział I
Nikotynizm drogą do innych uzależnień.
- Rys historyczny używania tytoniu.
- Zdrowotne skutki palenia tytoniu ( palenie a choroby nowotworowe,
układu krążenia, układu nerwowego, palenie a seks ).
- Skutki palenia papierosów.
- Uzależnienie od nikotyny.
- Co to znaczy, że nikotyna jest narkotykiem?
- Fazy uzależnienia od nikotyny.
- Przyczyny powstawania i rozprzestrzeniania się nikotynizmu.
- Przeciwdziałanie nikotynizmowi.
- Jak zerwać z nałogiem palenia? Poradnictwo dla palących.
- Palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu, a mój przyszły partner w życiu.
|
Rozdział II
Alkohol i problemy z nim związane.
- Rys historyczny używania napojów alkoholowych.
- Pojęcie pijaństwa i alkoholizmu.
- Działanie alkoholu na organizm człowieka.
- Style picia alkoholu.
- Wpływ środowiska na rozmiary i style picia alkoholu.
- Klasyfikacja alkoholików.
- Społeczno- gospodarcze skutki picia alkoholu.
- Rodzina z problemem alkoholowym.
|
Rozdział III
Otwarcie piekieł, czyli romans z białą damą.
- Narkomania w Polsce i na świecie.
- Narkotyki i ich kategorie- charakterystyka wybranych środków
- narkotycznych:
- środki wziewne
- opiaty (opium, morfina, heroina)
- środki halucynogenne ( marihuana, haszysz, LSD, PCP, UFO,
grzyby halucynogenne)
- środki pobudzające ( kokaina, amfetamina, ecstasy)
- leki psychotropowe
- Przyczyny powstawania uzależnień.
- Jak rozpoznać czy dziecko bierze narkotyki?
- Profilaktyka uzależnień.
- Leczenie osób uzależnionych.
- Zamknięte koło (bajzel- poradnia- detoks- ośrodek- bajzel).
- Jak odmówić wypalenia papierosa, wypicia alkoholu, zażycia
narkotyków?
- Czy jestem asertywny?
- Kto może mi pomoc powiedzieć NIE?
- Alkohol, tytoń i narkotyki a prokreacja.
|
Rozdział IV
AIDS- pytania i odpowiedzi.
- Co to jest AIDS i co powoduje tę chorobę?
- Drogi i sposoby zakażenia się wirusem HIV.
- Zachowania ryzykowne i bezpieczne, a możliwość zakażenia się wirusem
HIV?
- AIDS- choroba, której nie należy się bać, tylko nauczyć się jej
zapobiegać.
- Ludzie żyjący z HIV/AIDS.
- Rola rządu i społeczeństwa wobec ludzi dotkniętych AIDS.
|
Rozdział V
Agresja.
- Co rozumiesz pod pojęciem agresji?
- Podłoże agresji u dzieci i młodzieży.
- Przejawy agresji
- agresja słowna
- Przemoc w rodzinie jako wzorzec kształtowania się osobowości i
poglądów u dzieci.
- Przemoc we współczesnym świecie. Jak się przed nią bronić?
|
Rozdział VI
Rodzina jako podstawowa komórka społeczna.
- Rodzina jako podstawowe naturalne środowisko wychowawcze.
- Pozytywne wzorce i ich wpływ na kształtowanie się osobowości
dziecka.
- Kultywowanie tradycji rodzinnych.
- Kary i nagrody w procesie wychowania.
- Różne pokolenia, a ich plany i konflikty.
- Funkcje rodziny.
- Konflikty między rodzicami i dziećmi.
- Metody radzenia sobie z konfliktami.
- Rozwiązywanie konfliktów metodą bez porażek.
- Mylenie metody bez porażek z ustępliwością.
|
Rozdział VII.
Uczucia- zajęcia warsztatowe dla rodziców.
- Tworzenie listy uczuć i ich nazywanie.
- Dzielenie uczuć na pozytywne i negatywne
- Odgrywanie i odgadywanie uczuć.
- Uczucia i emocje w roli panów, uczucia jako nasz wróg.
- Zachęcanie dziecka do współpracy.
- Zachęcanie dziecka do samodzielności.
- Cztery postawy typów rodziców:
- rodzic dominujący
- rodzic zaniedbujący
- rodzic pozwalający na wszystko
- rodzic kochający i stanowczy.
|
LITERATURA.
- Program edukacji antynikotynowej dla uczniów szkół licealnych,Janusz
Szymborski, Tamara Kowalczyk, Witold Zatoński. Instytut Matki
i Dziecka. W-wa 2000.
- Profesor Witold Zatoński radzi: Jak rzucić palenie. Wyd. Fundacja "Promocja
zdrowia".
- Środowiskowy program wychowania zdrowotnego w szkole podstawowej
i ponadpodstawowej, Marianna Charzyńska-Gula. Komisja Profilaktyki
Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Lublin 1977.
- Zdrowie naszych dzieci. Zróżnicowanie szans. Praca zbiorowa pod
red. Janusza Szymborskiego, Katarzyny Szamotulskiej, Aldony Sito.
Instytut Matki i Dziecka. W-wa 2000.
- Działania wśród młodzieży. Wyd. polskie pod red. W. Sokoluka. W-wa. 1994
- Dzieci. Alkohol. Narkotyki. Przewodnik dla rodziców, R. Maxwell. Gdańskie
Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk 1999.
- Środki odurzające a młodzież,A. Markiewicz. Towarzystwo Zapobiegania
Narkomanii. W-wa 1997.
- Pakiet prewencyjny: Program zapobiegania narkomanii " Odlot",
- Moskalewicz i in. Instytut Psychiatrii i Narkomanii. W-wa 1996.
- Tak czy nie-program profilaktyki uzależnień u młodzieży, W. Skrzypczyk
i in. Stowarzyszenie wspierania dzieci i młodzieży. Łódź 1992.
- Bez ryzyka- program profilaktyki narkomanii i HIV/AIDS, G. Węglarczyk.
Szczecin 1997.
- Jak uchronić dziecko od środowiska narkotycznego, phm. P.Wiśniewski.
Biuro służby prewencyjnej Komendy Głównej Policji " W trosce o dzieci
i młodzież". W-wa 2002.
- 100 pytań i odpowiedzi wokół AIDS, Michael Thomas Ford. W-wa 1995.
- Ty zaraziłeś ich narkomanią, M. Kotański. PZWL W-wa 1984.
- Narkotyki w szkole i w domu. Zagrożenie. TWiL W-wa1995.
- Wyzwoleni rodzice, wyzwolone dzieci. Twoja droga do szczęśliwej rodziny,
Adele Faber, Elaine Mazlish. Poznań 1997.
- Wychowanie bez porażek, Thomas Gordon, Instytut Wydawniczy PAX 1996
- Wychowanie bez porażek w praktyce, Thomas Gordon.
- Wychowanie bez porażek w szkole, Thomas Gordon.
- Klasyfikacja metod nauczania, W. Okoń, zmodyfikowana przez Zdzisławę
Czaińską i Zofię Wojtkowicz.
|
|